Logo - Archief Eemland

Zoeken door alles

Openbaarheidsdag 2019

Woensdag 2 januari was het weer Openbaarheidsdag. Dan worden in Nederland duizenden archiefstukken openbaar die daarvoor niet, of alleen onder voorwaarden, in te zien waren. Omdat openbaarheidsbeperkingen vaak worden vastgelegd voor 75 of 50 jaar, betreft het vooral er tussen maar stukken uit het jaar 1943 en 1968. Deze stukken zijn vanaf die dag te raadplegen op onze publieksruimte op de 3e verdieping van het Eemhuis.
Volgens Sjoukje Straub, senior collectiebeheerder van Archief Eemland, is het elk jaar weer een verrassing welke stukken er tussen zitten. “Voor mij is het ook spannend wat op de lijst staat. Het geboorteregister van de Burgerlijke stand uit 1918 staat erop maar ook jaarrekeningen van de Remonstrants Gereformeerde Gemeente en stukken van tentoonstellingen van kunstenaarsvereniging De Ploegh.”
 
 Sjoukje Straub
Sjoukje Straub ©Harry Slegh

De volledige lijst met stukken die vanaf 1 januari 2019 openbaar zijn.

Politierapporten (1943)
Tussen de stukken zitten Amersfoortse politierapporten van dag- en nachtdiensten (1943). De rapporten schetsen een beeld van welke meldingen binnenkwamen bij de politie nu meer dan 70 jaar geleden. In de politierapporten zijn het vooral alledaagse gebeurtenissen die opvallen. Fietsendiefstallen, openbare dronkenschap en ander groot en soms klein leed. Wachtmeester Rolvink rapporteert bijvoorbeeld dat bij een 'volksopstootje' op de Pothstraat een 'pupil' van 15 de Stichting Zandbergen is ontvlucht. Maatschappij Zandbergen was van 1874 tot de 1950 een huis van opvang van 'maatschappelijk verwaarloosde kinderen'. De jongen werd aangehouden maar blijkbaar ging er iets mis want: "Het jongmensch verzette zich. Toen het publiek zich ook hiermede ging bemoeien, wist de jongen zich los te maken en te vluchten."

Zandbergen

Bron: Fotonummer 528 42

De malen van Hoogland
Tussen de stukken die nu openbaar zijn, zitten bijvoorbeeld ook kwitanties en handtekeningenlijsten van de inkomsten uit de malengoederen, 1863-1968 van de malen van Hoogland. De malen van Hoogland zijn een "zeer oud en voornaam College, welke Malen al voor het jaar 1282 bekend zijn geweest. De malen van Hoogland is een organisatie van boeren (eigenaren van hoeven), die de rechten op de woeste (niet bebouwde) gronden onderling verdeelde. Kijk voor meer informatie over de malen van Hoogland op deze informatieve website: http://collegevandemalen.nl/
 
Wat is openbaarheidsdag?
Openbaarheidsdag is in het leven geroepen om aandacht te vragen voor het belang van archieven en van openbaarheid. Het grootste deel van de overheidsarchieven in onze collectie is openbaar, maar voor specifieke dossiers gelden openbaarheidsbeperkingen. Meestal gebeurt dat omdat de stukken privacygevoelige informatie bevatten – denk bijvoorbeeld aan de dossiers van de rechtbanken en het gerechtshof. Ook voor particuliere archieven gelden in sommige gevallen openbaarheidsbeperkingen, bijvoorbeeld vanwege bescherming van de privacy of vanwege bedrijfsbelang. Als op een archiefstuk een openbaarheidsbeperking rust, kun je het alleen ter inzage krijgen wanneer je aan specifieke voorwaarden voldoet.