Bevrijding Amersfoort
Op 5 mei staan we stil bij de 80-jarige bevrijding van Nederland en dat we sindsdien in vrijheid leven. We vieren de bevrijding op deze dag vanwege de Capitulatiebespreking die plaats vond op 5 mei 1945 in Hotel De Wereld in Wageningen, waarbij de Duitse bezetter in Nederland zich overgaf aan de geallieerden. Dit betekende het einde van de Duitse bezetting van Nederland.
Net als veel andere plaatsen had men in Amersfoort nog te maken met een bijzondere situatie, waarin de Duitsers zich wel hadden overgegeven, maar waarin de geallieerde troepen nog niet in de stad aanwezig waren. Een spannende en onzekere tijd voor de inwoners van Amersfoort. Op 5 mei braken er nog vuurgevechten uit tussen Duitse soldaten en leden van Binnenlandse Strijdkrachten (verzamelorganisatie Nederlandse verzetsgroepen). Pas twee dagen later, op 7 mei 1945, was het zover: troepen van Britse en Canadese legereenheden reden toen Amersfoort binnen.
De Duitse troepenmacht had de stad al grotendeels verlaten, maar na een bespreking in hotel-restaurant ‘De Witte’ wordt een vreedzame overdacht van het gezag geregeld tussen de Duitse bezetter en de geallieerden. De bevrijding was daarmee echt een feit. De Britse en Canadese troepen werden met veel enthousiasme de stad binnen gehaald. Als landverraders bestempelde N.S.B.’ers werden tijdelijk gevangengezet in de Markthal (in 1984 afgebroken, tegenwoordig Paternosterstraat). Op verschillende straten en pleinen werd de bevrijding groots gevierd door de Amersfoorters. De bevrijding van Amersfoort betekende niet alleen het einde van een donkere periode, maar ook het begin van een nieuwe tijd van wederopbouw, hoop en vrijheid.
Feestvierende menigte op de Varkensmarkt (vervaardiger G.J. Weggeman / Foto Fortgens)
Meer weten over Amersfoort in de Tweede Wereldoorlog? Op 17 april verscheen het nieuwe boek ‘Amersfoort en de oorlog: Stemmen uit een bezette stad’ door Richard Hoving en Wichard Maassen. In dit boek ligt het accent op de ervaringen en getuigenissen van Amersfoorters die de Tweede Wereldoorlog hebben ondergaan. Het boek is te bestellen op de website van Stichting Spitwerk: Amersfoort en de oorlog – spitwerk.
Zie ook de aflevering van 'Van Rossem Vertelt' op het Youtube kanaal van RTV Utrecht: Spookstad, Verzet en Vergelding | Maarten van Rossem in Amersfoort | RTV Utrecht.
Kijk voor alle activiteiten in het kader van 80 jaar vrijheid op: 80 Jaar Vrijheid | Amersfoort | Tijd voor Amersfoort.