In ons online archievenoverzicht kunt u zien welke archieven bij ons aanwezig zijn. Wij beheren de archieven van Amersfoort en acht andere gemeenten uit de regio Eemland. Dit zijn niet uitsluitend de gemeentearchieven die volgens de Archiefwet bewaard moeten worden in een archiefbewaarplaats, maar ook archieven van particulieren uit deze gemeenten. Bekijk dit instructiefilmpje wanneer u stukken wil aanvragen. 
Uw zoekacties: Gemeente Woudenberg, 1509-1943
x0500 Gemeente Woudenberg, 1509-1943
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

0500 Gemeente Woudenberg, 1509-1943
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen

Wildcards kunnen het zoeken vergemakkelijken:

  • Een ? (vraagteken) vervangt een letter
  • Een * (sterretje) vervangt een aantal letters
  • Door een $ (dollarteken) voor een zoekterm te zetten, zoekt u naar woorden die op elkaar lijken.

Meer zoektips vindt u hier.

beacon
 
 
Beschrijving van het archief
Archiefvorming
Inhoud en structuur van het archief
Aanwijzingen voor de gebruiker
Verwant materiaal
Bijlagen
Beschrijving van de series en archiefbestanddelen
9. Sint Anna Broederschap 1509-1938
0500 Gemeente Woudenberg, 1509-1943
Beschrijving van de series en archiefbestanddelen
9.
Sint Anna Broederschap 1509-1938
In de late middeleeuwen sloten de leken zich buiten de kloosterorden om aaneen in gebedsbroederschappen. Van Gent dateert het ontstaan van deze broederschappen al vroeg in de middeleeuwen *  . Het doel was zich te verzekeren van de gebeden van de broeders en zusters tijdens het leven en na de dood. De broederschappen bezaten een altaar in de kerk, gewijd aan een bepaalde patroonheilige waaraan de betreffende broederschap haar naam ontleende. De onderlinge verbondenheid en het gesloten karakter van de organisatie werd benadrukt door de "convivia" of gezamenlijke maaltijden.
De ouderdom van de Sint Anna Broederschap in Woudenberg is onzeker, ze moet in ieder geval dateren van vóór 1450. De oudste fundatiebrief dateert van dat jaar *  . Een fundatiebrief is een akte waarin een schenking geregeld is, waaraan een aantal voorwaarden verbonden zijn. Hieruit kunnen we tevens opmaken wat het doel van de broederschap was, namelijk het lezen van zielemissen voor gestorven leden en het uitdelen van voedsel of verstrekken van maaltijden aan armen *  . De naam van de broederschap is afgeleid van de heilige Anna, de moeder van Maria. Met de toenemende Maria-verering in de veertiende eeuw, nam ook de verering en populariteit van de heilige Anna toe *  . Het altaar dat aan de H. Anna gewijd was bevond zich in de kerk van Woudenberg aan de noordzijde *  .
Met de reformatie viel natuurlijk het gedeelte van de doelstelling weg dat op de Rooms-Katholieke leer stoelde. De organisatie bleef ondanks zijn Katholieke oorsprong toch voortbestaan, zich nu vooral richtend op de liefdadige kant van de doelstelling. Het voortbestaan van de broederschap is van de zijde van de Hervormde Kerk met lede ogen aangezien. Bij twee gelegenheden zijn er van die kant pogingen ondernomen om de fondsen bij de diaconie onder te brengen en de broederschap op te heffen. De eerste keer gebeurde dat in 1664 en in 1708 vond een nieuwe poging plaats, nu in samenwerking met de heer van Geerestein. De broederschap werd niet opgeheven maar het financiële beheer werd nu strenger gereglementeerd. Bovendien kreeg de predikant meer invloed.
Het oudste gedeelte van het archief bestaat uit de fundatiebrieven en handelt dus voornamelijk over de verwerving van de bezittingen. De pachtovereenkomsten uit later tijd sluiten hier nauw op aan. Ze vormen de neerslag van het beheer van de bezittingen.
De stukken uit de tweede helft van de zeventiende eeuw en het begin van de achttiende eeuw hebben vooral betrekking op het functioneren van het bestuur en de pogingen van de Hervormde Kerk om de broederschap op te doen heffen.
De stukken vanaf omstreeks 1800 betreffen vooral het financiële beheer. Een deel der stukken is al eens geïnventariseerd in 1908. Omdat dit maar een gedeelte van het archief betrof (alleen de stukken uit de eerste van de drie mappen) en er op 21 januari 1991 nog stukken bij zijn gekomen was herinventarisatie noodzakelijk. Het belang van het archief is gelegen in het feit dat er stukken in voorkomen die in een bestuursarchief ontbreken. De oudste stukken betreffende de geschiedenis van Woudenberg, in Woudenberg aanwezig, komen in dit archief voor en het is een belangrijke bron voor de lokale sociale (armenzorg), plaatselijke politieke (kerk versus plaatselijk bestuur) en de agrarische geschiedenis (pachtovereenkomsten). Bij de definitieve inbewaringgeving op 21 januari 1991 zijn nog twee journalen van ontvangsten en uitgaven van 1840-1882 en 1882-1924 met bijlagen overgedragen.
Erfgoedstuk
Kenmerken
Datering:
1509-1943
Inventaristitel:
Inventaris van de archieven van de gemeente Woudenberg, 1509-1943. (Arnhem, 1992)
Soort toegang:
inventaris
Depotlocatie:
Amersfoort
Auteur:
Ton Reichgelt
Openbaarheid:
In het kader van de inwerkingtreding van de Algemene Verordening Gegevensbescherming AVG zijn de inventarisnummers die bijzondere persoonsgegevens bevatten beperkt openbaar tot 110 jaar na opmaak van het desbetreffende inventarisnummer
Omvang:
39 m.
Herkomst:
Wet
Citeerinstructie:
Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste eenmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld. Daarna kan worden volstaan met verkorte aanhaling.
VOLLEDIG:
Archief Eemland, Amersfoort. Toegang 0500 Gemeente Woudenberg, 1509-1943
VERKORT:
NL-AmfAE 0500
Geografische namen:
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS