Veelgestelde vragen

Wat doet Archief Eemland?

Bij Archief Eemland worden de archieven van gemeentelijke instellingen en hun rechtsvoorgangers beheerd voor zover die archieven 20 jaar en ouder zijn. Dit beheer omvat de taken:
  • (veilig) bewaren
  • toegankelijk maken van de archieven voor onderzoek
  • in de studiezaal gratis ter beschikking stellen van de stukken aan iedereen die daarom verzoekt.

Ik heb ook een archief/archiefstukken en foto's. Hebben jullie daar belangstelling voor?

In principe wel, maar dan moet het archief aan enkele voorwaarden voldoen. De belangrijkste voorwaarden zijn dat het archief betrekking moet hebben op Amersfoort en/of Eemland, dat het geraadpleegd moet kunnen worden door geïnteresseerden, dat de materiële toestand van de archiefstukken goed is en dat het archief een aanvulling betekent op de al door ons beheerde archieven.

Voor foto's geldt hetzelfde. Het moeten foto's van Amersfoort en/of Eemland of van (bekende) personen uit dat gebied zijn, die bovendien een hiaat in onze collectie opvullen. Ook wanneer u geen afstand van uw foto's wil doen kunt u contact met ons opnemen omdat wij eventueel een digitale scan van de foto kunnen maken.

Kan ik bij jullie het archief van Kamp Amersfoort raadplegen?

Nee, want dat archief wordt bewaard bij het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) in Amsterdam. Wel beheren wij de documentatiecollectie van de Stichting Nationaal Monument Kamp Amersfoort. Ook bevinden zich in onze archiefbibliotheek veel publicaties over het Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort (PDA), zoals de officiële naam van het kamp luidde. Verder hebben wij foto's en zelfs enkele (kopieën van) films die tijdens de oorlog en direct na de bevrijding in het kamp zijn gemaakt. Veel informatie kan gevonden worden op de website van Kamp Amersfoort.

Mag ik alle archiefstukken inzien?

Hoewel archiefstukken met de overbrenging naar een archiefbewaarplaats in principe openbaar worden, mogen sommige stukken desondanks niet worden ingezien. Dit heeft met name te maken met de privacybescherming van nog levende personen. Zo zijn de dagrapporten van de politie van 75 jaar en jonger niet openbaar. In sommige gevallen zijn uitzonderingen op de regels mogelijk. De studiezaalmedewerker kan u daarover inlichten. Andere redenen waarom stukken niet mogen worden ingezien zijn:

  • De slechte staat waarin stukken kunnen verkeren.
  • Het feit dat de stukken zijn gereproduceerd (gemicroficheerd of gefotokopieerd). U mag dan alleen de reproducties raadplegen, tenzij de reproductie slecht leesbaar is, dit ter beoordeling van de studiezaalmedewerker.
  • Het feit dat het archief waarin de stukken zich bevinden in bewerking is.

Hebben jullie ook oude kranten?

Bij Archief Eemland worden veel kranten uit Amersfoort bewaard. De oudste dateert uit 1848, maar vanaf 1856 hebben wij, behoudens enkele hiaten, complete jaargangen van o.a. de Amersfoortse Courant, het Dagblad voor Amersfoort en de Eembode. Tot 1964 werd de complete krant bewaard. Vanaf dat jaar tot 2000 werden belangrijke artikelen uit de krant geknipt en op onderwerp opgeborgen in onze documentatiecollectie. Vanaf 2000 worden de kranten weer compleet bewaard. Een overzicht van alle kranten kunt u vinden in de bibliotheekcatalogus. Zowel deze catalogus, als de toegang op de documentatiecollectie zijn momenteel uitsluitend in de studiezaal van Archief Eemland te raadplegen.

Inmiddels zijn vrijwel alle door Archief Eemland beheerde kranten gedigitaliseerd. Deze kranten kunnen integraal via de website geraadpleegd worden. Ook van sommige omliggende gemeenten worden kranten bewaard. Dit is bijvoorbeeld het geval met de Woudenberger over de jaren 1976-1990 en de (eveneens gedigitaliseerde) Leusder Krant over de jaren 1970-1993.

Bestaan er foto's van mijn huis, straat, wijk?

Het Archief heeft een collectie van ongeveer 40.000 foto's en ansichtkaarten. Niet ieder stukje van Amersfoort is gefotografeerd, maar door aankopen, schenkingen en opdrachten aan fotografen neemt de omvang van de collectie toe. De oudste foto's dateren uit ca. 1855, de meest recente zijn bij wijze van spreken gisteren gemaakt. Een groot deel van de foto's kan via deze site on-line worden geraadpleegd. Ook historische films en video-opnamen maken deel uit van deze collectie.

Bestaan er bouwtekeningen van mijn huis?

Zeer waarschijnlijk wel. Bij het Archief worden vele tienduizenden bouwtekeningen bewaard over de periode 1856-1978. Deze tekeningen werden ingediend bij de vergunningaanvraag voor de bouw of verbouw van een pand. Van panden die vóór 1856 zijn gebouwd zijn geen bouwtekeningen bewaard. Wel hebben we van deze panden vaak verbouwtekeningen of, als het om monumenten gaat, restauratietekeningen. Voor bouwtekeningen na 1978 moet u zich richten tot het Vergunningenloket.

Kan ik bij jullie terecht om mijn stamboom uit te zoeken?

Dat kan, maar alleen wanneer uw voorouders in Amersfoort of in een van de omliggende gemeenten hebben gewoond. Het is handig om eerst zoveel mogelijk gegevens over uw grootouders en eventueel overgrootouders te verzamelen zoals hun volledige namen en de data van geboorte, huwelijk en overlijden. In onze studiezaal kunt u vervolgens zelf uw stamboom uitzoeken. De studiezaalmedewerker kan u wegwijs maken in het gebruik van de verschillende bronnen. U kunt ook thuis achter uw eigen computer stamboomonderzoek doen via het menu-item Voorouders.

Wat kost het om bij jullie archiefonderzoek te doen?

Archiefonderzoek is voor iedereen gratis, maar dan moet u dat onderzoek wel zelf doen. Dat kan tijdens openingstijden in de studiezaal van het Archief. Alleen het laten maken van reproducties en fotokopieën kost dan geld. Eventueel kunt u onderzoek laten verrichten door een medewerker van de archiefdienst. Een verzoek daartoe kunt u schriftelijk, per fax of per e-mail aan ons toesturen. Voor dit onderzoek worden wel kosten in rekening gebracht.

Worden alle documenten bewaard?

Nee. Op grond van de Archiefwet 1995 zijn gemeentelijke instellingen verplicht hun archieven na twintig jaar in goede, geordende en toegankelijke staat over te brengen naar een archiefbewaarplaats. Dat is eigenlijk alleen mogelijk wanneer de archieven worden geschoond van alle stukken die niet tot in lengte van jaren bewaard hoeven te worden omdat ze dubbele of niet relevante informatie bevatten. Overigens is deze vernietiging gebonden aan strenge regels die precies voorschrijven wat er vernietigd moet worden en op welke manier dat moet gebeuren.

Wat is het oudste archiefstuk dat bij jullie wordt bewaard?

Het oudste archiefstuk dat in Amersfoort wordt bewaard is een op perkament geschreven oorkonde of charter uit 1300. Hierin belooft het bestuur (schepenen en buurmeesters) van Eembrugge dat zij Amersfoort zullen steunen tegen alle vijanden. Alleen voor de bisschop van Utrecht maken de Eembruggers een uitzondering. In het bijzonder beloven ze te helpen met het onschadelijk maken van alle vijandelijke versterkte huizen tussen Amersfoort en de Zuiderzee. Tot slot zeggen ze toe dat ze alle personen zullen tegenwerken die zich met vijandige bedoelingen tegen Amersfoort in Eembrugge ophouden.

Hebben jullie ook lesmateriaal dat ik in de klas kan gebruiken?

Jazeker, onder het menu-item Educatie vind u educatieve lesprogramma's voor het primair en voortgezet onderwijs. In deze lesprogramma's maken leerlingen in meer of mindere mate kennis met de functie van een archief en/of archiefstukken uit de collectie. 

Daarnaast kunt u digitale content uit deze website gebruiken in uw klas. U kunt bijvoorbeeld webexposities, foto's, kranten en filmfragmenten laten zien op uw smartboard of leerlingen zelfstandig naar digitale content laat zoeken.

Tot slot

Om zoveel mogelijk historische facetten te belichten bewaren wij ook de archieven van particuliere instellingen of personen die van belang zijn of zijn geweest voor de geschiedenis van de stad in de meest ruime zin van het woord. Een overzicht van alle beheerde archieven kunt u vinden in het archievenoverzicht. Ook worden foto's, films, kaarten e.d. verzameld en bewaard. De foto's kunnen via deze site geraadpleegd worden met behulp de fotocatalogus. Bovendien beheert het archief een omvangrijke historische bibliotheek die toegankelijk is via de bibliotheekcatalogus.