Nationaal Monument Kamp Amersfoort

Administratieve handeling in Kamp Amersfoort na de bevrijding

Archief Eemland is het documentatiecentrum voor de Stichting Nationaal Monument Kamp Amersfoort. Deze stichting is op 28 maart 2000 opgericht en stelt zich ten doel de restanten van Kamp Amersfoort (1941-1945) te beschermen en informatie te verschaffen. Met www.kampamersfoort.nl houden we de herinnering aan Kamp Amersfoort en aan de mensen die er verbleven, in stand.

Korte geschiedenis

'Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort' is de officiële benaming voor het straf- en werkkamp waar gedurende de periode 1941-1945 ruim 35.000 gevangenen verbleven. Het kamp stond onder toezicht van de Duitse politie. Het kamp lag in het zuidelijke gedeelte van Amersfoort, op de grens van Amersfoort en Leusden.
Gedurende de bestaansgeschiedenis van het kamp werden ca. 14.000 gevangenen (veelal in Duitsland) tewerkgesteld. Ca. 5.000 gevangenen werden naar andere kampen gezonden.

Van zeer grote invloed in Kamp Amersfoort was de grote verscheidenheid van gevangenen en het uiterst wrede optreden van de kampleiding. Ondanks het korte verblijf van gevangenen stierven veel gevangenen als gevolg van de ontberingen en het geweld die zij hadden ondervonden in 'Amersfoort'.

Oorspronkelijk had het kamp een ander doel. In 1939 werden Nederlandse gemobiliseerde militairen op het complex gelegerd. De historie van Kamp Amersfoort als  'Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort' begon in 1941. De historie van het Kamp kent  twee periodes.

De eerste periode begon op 18 augustus 1941 - toen de eerste groep gevangenen arriveerde - en liep tot maart 1943. In maart 1943 werden de Amersfoortse gevangenen - op een achttal na - overgebracht naar Kamp Vught. Deze ontruiming was noodzakelijk om de uitbreiding van Kamp Amersfoort te voltooien.

Rond april/mei 1943 was de uitbreiding van Kamp Amersfoort gerealiseerd en werden er weer gevangenen opgenomen in het kamp. In vergelijking tot de eerste periode was Kamp Amersfoort in veel opzichten veranderd. De belangrijkste veranderingen waren wel de grotere 'huisvestings-capaciteit' en de snellere 'doorlooptijd'. De wanorde, het gebrek aan hygiëne, het gebrek aan voedsel, de slechte medische verzorging, en de wreedheid van bewakers bleef. Een lichtpuntje voor de gevangenen was de aanwezigheid van Het Nederlandse Rode Kruis. Deze tweede periode loopt tot 19 april 1945. Op die dag werd het kamp overgedragen aan het Rode Kruis.