| Drie-dimensionale luchtfoto's van Amersfoort |
|
Op 23 juli 1932 is het hele toenmalige grondgebied van Amersfoort (dus exclusief de toen zelfstandige gemeente Hoogland) systematisch vanuit de lucht gefotografeerd. In tien vluchten of ‘runs’ zijn in totaal 160 stereoscopische foto’s gemaakt. Stereoscopisch wil zeggen dat de foto’s bestaan uit een linker en een rechter deel die, naast elkaar op karton geplakt, te vergelijken zijn met de misschien nog wel bekende ‘Viewmaster’-kaarten uit de jaren ’60 en ’70. Hiermee wordt de functie van ons eigen ogenpaar geïmiteerd en kunnen we de stad (met behulp van een zogenaamde stereoscoop) driedimensionaal vanuit de lucht bekijken. Bij de foto’s hoort een plattegrond, waarop de vluchtbanen met de corresponderende fotonummers staan aangegeven.
Deze foto’s zijn nu gedigitaliseerd, waarna er zogenaamde anaglyphen van gemaakt zijn. Hierbij wordt de het ene deel van de foto met groen gefilterd en het andere met rood, waarna beide helften over elkaar heen zijn geplaatst. Wanneer men vervolgens een rood-groen bril opzet wordt het stereobeeld weer zichtbaar: het rode brilfilter maakt het groene beeld weer zichtbaar en omgekeerd. Voordat de beide fotohelften echter over elkaar heen konden worden gelegd, moest er heel wat gebeuren om ze “rijmend” te maken. De foto’s zijn namelijk niet tegelijkertijd, maar na elkaar gemaakt en het vliegtuigje zwabberde wat in zijn koers. Ook vloog het niet steeds op dezelfde hoogte. Hierdoor zijn sommige foto’s gewoon niet stereoscopisch “dekkend” te krijgen; de foto lijkt net een slecht gestreken theedoek met fotografische hobbels en dalen. Geprobeerd is om de foto’s digitaal aan elkaar te plakken tot één grote foto. Dat is helaas niet gelukt, maar een vrijwilliger van Archief Eemland is er met veel geduld en bekwaamheid wel in geslaagd alle digitale linker foto’s van de afzonderlijke vluchtbanen aan elkaar te zetten, waarbij hij steeds weer moest corrigeren op scherpte, helderheid, contrast en rotatie, om te voorkomen dat er lasnaden te zien zouden zijn. Door middel van deze fotostroken kunnen we nu wat makkelijker navigeren en de juiste anaglyph opvissen. Helaas is het niet gelukt om de 3D-foto’s aan elkaar te passen. Wanneer u een rood-groen brilletje ophaalt bij Archief Eemland (€ 1,00 per stuk) kunt u nu zelf het Amersfoort van 1932 in de diepte aanschouwen. Allereerst ziet u de plattegrond waarop de vluchtbanen (‘runs’) staan aangegeven, met daarnaast de corresponderende fotonummers. Wanneer u op de betreffende links naast de kaart klikt, krijgt u de aan elkaar gelaste linker foto’s van die run te zien. Op zichzelf zijn dit al fantastisch gedetailleerde fotomontages, waarop u behoorlijk kunt inzoomen. Voor het 3D-effect klikt u onder in het scherm één van de anaglyphen aan die bij deze baan horen. Het effect is sterker wanneer u erop hebt ingezoomd. U zult merken dat het stereoscopisch effect eigenlijk overdreven is, zodat dat torens en fabriekspijpen als naalden omhoog lijken te schieten. Dit komt doordat de “basis” van de foto’s (de afstand die het vliegtuig tussen linker en rechter foto aflegde) tamelijk groot was. Er zijn mensen die gaan zitten scheelkijken. Dat hoeft niet! Gewoon een beetje in de eindeloze verte staren, dan komt het vanzelf naar u toe. Alleen mensen met kleurenblindheid zien het effect niet. |
