Archief Eemland is het documentatiecentrum voor de Stichting Nationaal Monument Kamp Amersfoort. Deze stichting is op 28 maart 2000 opgericht en stelt zich ten doel de restanten van het kamp Amersfoort te beschermen en informatie te verschaffen. Het doel van www.kampamersfoort.nl is de herinnering aan Kamp Amersfoort en aan de mensen die er verbleven, in stand te houden

Kamp Amersfoort was in verhouding tot andere concentratiekampen een klein en provisorisch kamp dat in de periode 1941 - 1945 onder toezicht stond van de Duitse politie. Verwaarlozing, honger, mishandeling en moord drukten een stempel op het verblijf van meer dan 35.000 gevangenen die korte of langere tijd - in twee afzonderlijke periodes - gevangen waren in het kamp.

Zie voor meer informatie: www.kampamersfoort.nl.

De stichting organiseert:

• Herdenkingen
• Publieks- & groepsrondleidingen
• Individueel bezoek en groepsbezoek
• Onderwijs
• Publicaties 

St. Nationaal Monument Kamp Amersfoort
Appelweg 3, 3832 RK Leusden

Geschiedenis Kamp Amersfoort

"Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort" is de officiële benaming voor het kamp waar gedurende de jaren '41 - '45 ruim 35.000 gevangenen verbleven. Het kamp lag in het zuidelijke gedeelte van Amersfoort, op de grens van Amersfoort en Leusden.

Kamp Amersfoort - in 1939 nog een barakkencomplex voor Nederlandse gemobiliseerde militairen - fungeerde vanaf oktober 1941 niet alleen als 'Durchgangslager'. De benamingen 'Strafkamp' of 'werkkamp' zouden ook op hun plaats zijn.

Gedurende de bestaansgeschiedenis van het kamp (1941 - 1945) werden ca. 14.000 gevangenen (veelal in Duitsland) tewerkgesteld. Ca. 5.000 gevangenen werden naar andere kampen gezonden. Ruim 15.000 gevangenen zijn vrijgelaten, ontvlucht, geëxecuteerd of als gevolg van ontbering gestorven.

De historie van "Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort" oftewel Kamp Amersfoort laat zich onderscheiden in twee periodes. De zogenaamde eerste periode begon op 18 augustus 1941 - toen de eerste groep gevangenen arriveerde - en liep tot maart 1943. In maart 1943 werden de Amersfoortse gevangenen - op een achttal na - overgebracht naar Kamp Vught. Deze ontruiming was noodzakelijk om de uitbreiding van Kamp Amersfoort te voltooien. Handhaving van Kamp Amersfoort bleek - ondanks de ingebruikname van Kamp Vught in januari 1943 - nog steeds noodzakelijk.

Rond april/mei 1943 was de uitbreiding van Kamp Amersfoort gerealiseerd en konden er weer gevangenen worden opgenomen in het kamp. In veel opzichten was Kamp Amersfoort veranderd ten opzichte van de eerste periode. De belangrijkste veranderingen waren wel de grotere 'huisvestings-capaciteit' en de snellere 'doorlooptijd'. De wanorde, het gebrek aan hygiëne, het gebrek aan voedsel, de slechte medische verzorging, en de wreedheid van bewakers bleef. Een lichtpuntje voor de gevangenen was de aanwezigheid van Het Nederlandse Rode Kruis. Deze tweede periode loopt tot 19 april 1945; de overdracht van het kamp aan het Rode Kruis.

De sterk fluctuerende kampbevolking (in beginsel verbleef een gevangene niet langer dan zes weken in het kamp) is niet alleen bepalend geweest voor het karakter van Kamp Amersfoort. Van zeer grote invloed was de grote verscheidenheid van gevangenen en het uiterst wrede optreden van de kampleiding. Ondanks het - over het algemeen genomen - korte verblijf van gevangenen stierven veel gevangenen als gevolg van de ontberingen die zij hadden ondervonden in 'Amersfoort'.